Άποψη Οικισμού

Οικισμός του Δήμου Καστελλίου Πεδιάδος, σε υψόμετρο 510μ. και 319 κατοίκους, (απογραφή του 2001). Βρίσκεται σε απόσταση 3 χλμ από το Καστέλλι, στους πρόποδες του υψώματος, όπου άνθισε η αρχαία Λύκτος.
Η αρχαιότερη μνεία του ονόματος απαντάται σε έγγραφο του Δουκικού Αρχείου του Χάντακα (1368), με την ονομασία "Xida".
Tο 1577 αναφέρεται από τον Barozzi στην επαρχία Πεδιάδος με την ονομασία "Xidha". Το 1583 αναφέρεται από τον Καστροφύλακα με την ονομασία "Xida" με 221 κατοίκους και το 1630 αναφέρεται από τον Βασιλικάτα επίσης ως "Xida". Το 1881 o «Ξειδάς» αναφέρεται στον Δήμο Καστελλίου με 417 χριστιανούς κατοίκους. Το 1920 γράφεται «Ξυδάς», και αποτελεί έδρα ομώνυμης κοινότητας.
Αρχαιολογικά ευρήματα : Στην θέση Χωματόλακος -κατά την διάνοιξη του δρόμου- αποκαλύφθηκε τάφος των ύστερων ρωμαϊκών χρόνων. Βρέθηκαν δύο χρυσοί δακτύλιοι. Ο ένας κοσμείται με δακτυλιόλιθο, που φέρει παράσταση με προτομή αυτοκράτορος που κρατά δόρυ. Ο δεύτερος διαθέτει σφενδόνη που φέρει παράσταση, χεριών σε θέση χειραψίας. Επίσης βρέθηκε χάλκινος δακτύλιος με ελληνική επιγραφή, φύλλα χρυσού, χάλκινα νομίσματα κλπ. Ναοί : Πάνω στα ερείπια της Λύκτου βρίσκονται σήμερα δύο πανέμορφες εκκλησίες, του Τιμίου Σταυρού και του Αγ. Γεωργίου. Στην εκκλησία του Αγ. Γεωργίου σώζεται κτητορική επιγραφή με την χρονολογία «ζωκθ΄» δηλαδή 1321, καθώς επίσης και σημαντικές τοιχογραφίες. Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού είναι κτισμένη στη θέση μεγάλης παλαιοχριστιανικής Βασιλικής, δίπλα την αρχαία αγορά.

Πανοραμική	Παλιά Δεξαμενή Ύδρευσης	Πλακόστρωτο Οικισμού